Hukuk okumaları · 14 Mart 2026 · 5 dakika
İspat yükü kimin sırtında
Metindeki 1 işaretlerine tıklayarak kenar notlarını görebilirsiniz.
İspat yükünün dağılımı teknik bir mesele gibi görünür. Aslında bir tercih beyanıdır: kim anlatamazsa kaybeder.1
Bu yüzden ispat kurallarını okurken şunu soruyorum: bu kural, hangi tarafın elinde daha az bilgi olduğunu varsayıyor?
Varsayımın kendisi
Her ispat kuralı bir dünya tasviri içerir. Taraflardan birinin belgeye ulaşmasının daha kolay olduğunu varsayar.
Varsayım gerçeğe uymadığında kural adaletsiz sonuç verir — ama kusur kuralda değil, varsayımdadır.2
Bir rozete tıklayın.
Notlar
1. Bu, kuralın kötü olduğu anlamına gelmez. Yalnızca her kuralın bir dünya tasavvuru taşıdığını gösterir.
2. Belgeye erişim asimetrisi, özellikle bireyle kurum arasındaki uyuşmazlıklarda belirleyici oluyor.
Kaynaklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 6 · 6100 sayılı HMK m. 190
Sonra bunu oku
Kararlarda alıntı enflasyonu
İspat tartışmasının kararlara nasıl yansıdığı — ya da yansımadığı — üzerine.