Gerekçe yazmanın kaybolan sanatı

Bir kararı okurken en çok baktığım yer hüküm değil, gerekçedir. Hüküm sonucu söyler; gerekçe düşünceyi gösterir.1

Son yıllarda gerekçelerin kısaldığına dair yaygın bir kanaat var. Bunun en sık dile getirilen sebebi iş yükü.

İş yükü tek başına açıklıyor mu

Açıklamanın bir kısmını açıklıyor, tamamını değil. Çünkü kısalma her yerde aynı biçimde olmuyor: bazı bölümler kısalırken bazıları olduğu gibi kalıyor.

Kısalan kısım genellikle aynı: karşı tarafın iddiasının neden kabul edilmediğini anlatan bölüm. Yani ikna etmesi en zor olan yer.

Anayasa, madde 141 Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Madde gerekçenin varlığını şart koşuyor, ölçüsünü değil. Ölçü uygulamayla belirleniyor — ve uygulama sessizce değişebiliyor.

Gerekçe, mahkemenin kendisiyle yaptığı bir muhasebedir. Kısaldıkça karar bir sonuca, hatta bir duyuruya benzemeye başlar.2